नवरात्रीच्या पवित्र नऊ दिवसांत घरातील देवतांना नैवेद्य अर्पण करण्याची परंपरा आपल्या संस्कृतीचा अविभाज्य भाग आहे. या खास सणात पारंपरिक, सात्त्विक आणि पौष्टिक पदार्थ तयार करण्याचा आनंद वेगळाच असतो. धपाटे ही बाजरी व गव्हाच्या पीठापासून बनवलेली पारंपरिक महाराष्ट्रीयन रेसिपी असून, बाहेरून हलकी कुरकुरीत आणि आतून मऊ अशी चवदार असते. देवतांना नैवेद्य अर्पण करण्यासाठी तसेच हलक्या, घरगुती जेवणासाठी धपाटे एक उत्तम पर्याय आहेत. या नवरात्रीत धपाट्यांच्या माध्यमातून तुमच्या देवघरात भक्ती, समाधान आणि कुटुंबात आपुलकीचा अनुभव नक्कीच वाढेल.
पारंपरिक धपाटे रेसिपी | Dhapate Recipe in Marathi – FoodyBunny
धपाटे ही एक पारंपरिक महाराष्ट्रीयन रेसिपी असून ती विशेषतः ग्रामीण भागात आणि सणासुदीच्या काळात आवडीने तयार केली जाते. बाजरी, गहू आणि ताज्या मेथीच्या पानांपासून बनवलेले हे धपाटे पौष्टिक, सात्त्विक आणि पचायला हलके असतात. नवरात्रीसारख्या सणात देवतांना नैवेद्य अर्पण करण्यासाठी तसेच घरगुती जेवणासाठी ही रेसिपी अतिशय योग्य आहे.
धपाटे साहित्य (Ingredients for Dhapate)
- १ कप बाजरीचे पीठ (Pearl Millet / Bajra Flour)
- १ कप गव्हाचे पीठ (Wheat Flour)
- १ कप बारीक चिरलेली ताजी मेथी पाने (Fresh Fenugreek Leaves)
- २ टेबलस्पून दही (Curd / Yogurt)
- १ टेबलस्पून हिरवी मिरची पेस्ट (Green Chilli Paste)
- १ टेबलस्पून लसूण पेस्ट (Garlic Paste)
- १ टेबलस्पून लाल तिखट (Red Chilli Powder)
- १ टेबलस्पून जिरे पावडर (Cumin Powder)
- १ टेबलस्पून धने पावडर (Coriander Powder)
- ½ टेबलस्पून हळद (Turmeric Powder)
- १ टेबलस्पून गूळ (Jaggery – ऐच्छिक, नैवेद्यासाठी योग्य)
- मीठ चवीनुसार (Salt to Taste)
- तेल किंवा तूप – धपाटे भाजण्यासाठी आवश्यकतेनुसार
टीप : गूळ आणि ताजी मेथी पाने वापरल्यामुळे धपाट्यांना हलकी गोडसर आणि सुगंधी चव येते. हे धपाटे बाहेरून हलके कुरकुरीत आणि आतून मऊ राहतात, त्यामुळे देवतेसाठी नैवेद्य तसेच कुटुंबासाठी पौष्टिक जेवण म्हणून उत्तम ठरतात.
⏱️ लागणारा वेळ (Time Required)
- 🔪 तयारीसाठी वेळ: 10 मिनिटे
- 🥣 पीठ मळण्यासाठी वेळ: 10 मिनिटे
- 🔥 शिजवण्यासाठी वेळ: 15 मिनिटे
- ⏳ एकूण वेळ: 35 मिनिटे
👉 FoodyBunny Tip: मेथी आधी चिरून ठेवली तर वेळ अजून कमी लागतो.
👩🍳 धपाटे बनवण्याची कृती (Step by Step Dhapate Recipe)
🧺 STEP 0: साहित्य तयार ठेवा
सर्व साहित्य आधी तयार ठेवल्यास धपाटे बनवण्याची कृती सोपी आणि जलद होते.
🥣 STEP 1: पीठ मळणे
बाजरी पीठ, गव्हाचे पीठ, चिरलेली मेथी, मीठ व पाणी घालून मऊसर पीठ मळून घ्या.
👉 FoodyBunny Tip: पीठ जास्त घट्ट मळू नका, नाहीतर धपाटे कडक होतात.
🫓 STEP 2: धपाटे थापणे
पीठाचे गोळे करून ओल्या हाताने किंवा पिठी लावून जाडसर धपाटे थापून घ्या.
🔥 STEP 3: तव्यावर भाजणे
गरम तव्यावर धपाटे टाकून मध्यम आचेवर भाजा.
🟡 STEP 4: दोन्ही बाजूंनी सोनेरी भाजणे
थोडे तेल किंवा तूप लावून धपाटे छान सोनेरी रंग येईपर्यंत भाजा.
🍽️ STEP 5: सर्व्ह करा
गरमागरम धपाटे दही, ठेचा किंवा लोणच्यासोबत सर्व्ह करा.
👉 FoodyBunny Tip: हिवाळ्यात धपाटे खाल्ल्याने शरीराला उष्णता आणि ऊर्जा मिळते.
🍽️ Serving Size (किती लोकांसाठी)
- सर्व्हिंग: 3 ते 4 व्यक्तींसाठी योग्य
- एकूण धपाटे: अंदाजे 8 ते 10 मध्यम आकाराचे
- प्रति व्यक्ती: 2 ते 3 धपाटे
💡 FoodyBunny Tip: नाश्ता किंवा हलक्या जेवणासाठी 2 धपाटे पुरेसे असतात.
🥗 Nutrition Information (पौष्टिक माहिती – अंदाजे)
खालील पौष्टिक माहिती ही १ धपाटा (मध्यम आकाराचा) यासाठी अंदाजे दिली आहे.
| घटक | प्रमाण |
|---|---|
| ऊर्जा (Calories) | 140–160 kcal |
| कार्बोहायड्रेट्स | 22–25 g |
| प्रथिने (Protein) | 4–5 g |
| फायबर | 3–4 g |
| फॅट | 4–6 g |
⚠️ टीप: ही माहिती अंदाजे आहे. वापरलेल्या तेल/तुपाच्या प्रमाणानुसार बदल होऊ शकतो.
👉 FoodyBunny Tip: बाजरी आणि मेथीमुळे धपाटे पचनासाठी हलके व फायबर-युक्त असतात.
🧊 Storage & Reheating Tips (साठवण आणि पुन्हा गरम करण्याच्या टिप्स)
📦 धपाटे साठवण्याच्या टिप्स (Storage Tips)
- धपाटे पूर्णपणे थंड झाल्यावरच हवाबंद डब्यात ठेवा.
- रूम टेंपरेचरला 8–10 तास सुरक्षित राहतात.
- फ्रिजमध्ये ठेवायचे असल्यास 1 ते 2 दिवस टिकतात.
- धपाट्यांच्या मध्ये बटर पेपर/टिश्यू ठेवल्यास ओलसरपणा येत नाही.
👉 FoodyBunny Tip: गरम धपाटे थेट डब्यात ठेवू नका – त्यामुळे ते नरम व चिकट होतात.
🔥 पुन्हा गरम करण्याच्या टिप्स (Reheating Tips)
- तव्यावर मध्यम आचेवर धपाटे हलके गरम करा.
- थोडे तूप/तेल लावल्यास चव आणि मऊपणा टिकतो.
- मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करताना ओलसर कापडात गुंडाळा.
- जास्त वेळ गरम करू नका – धपाटे कडक होऊ शकतात.
⚠️ टीप: एकदा गरम केलेले धपाटे पुन्हा साठवू नयेत.
🧊 Storage & Reheating Tips (साठवण आणि पुन्हा गरम करण्याच्या टिप्स)
📦 धपाटे साठवण्याच्या टिप्स (Storage Tips)
- धपाटे पूर्णपणे थंड झाल्यावरच हवाबंद डब्यात ठेवा.
- रूम टेंपरेचरला 8–10 तास सुरक्षित राहतात.
- फ्रिजमध्ये ठेवायचे असल्यास 1 ते 2 दिवस टिकतात.
- धपाट्यांच्या मध्ये बटर पेपर/टिश्यू ठेवल्यास ओलसरपणा येत नाही.
👉 FoodyBunny Tip: गरम धपाटे थेट डब्यात ठेवू नका – त्यामुळे ते नरम व चिकट होतात.
🔥 पुन्हा गरम करण्याच्या टिप्स (Reheating Tips)
- तव्यावर मध्यम आचेवर धपाटे हलके गरम करा.
- थोडे तूप/तेल लावल्यास चव आणि मऊपणा टिकतो.
- मायक्रोवेव्हमध्ये गरम करताना ओलसर कापडात गुंडाळा.
- जास्त वेळ गरम करू नका – धपाटे कडक होऊ शकतात.
⚠️ टीप: एकदा गरम केलेले धपाटे पुन्हा साठवू नयेत.
❓ FAQ – धपाटे रेसिपी (Frequently Asked Questions)
धपाटे कोणत्या पिठापासून बनवतात?
धपाटे प्रामुख्याने बाजरी व गव्हाच्या पिठापासून बनवले जातात.
धपाटे उपवासासाठी चालतात का?
नाही, धपाटे हे उपवासासाठी नसून नैवेद्य व नियमित जेवणासाठी योग्य आहेत.
धपाटे कडक होऊ नयेत यासाठी काय करावे?
पीठ मऊ मळावे आणि धपाटे मध्यम आचेवर तूप/तेल लावून भाजावेत.
धपाटे किती दिवस टिकतात?
फ्रिजमध्ये ठेवल्यास 1 ते 2 दिवस टिकतात.
धपाटे कशासोबत छान लागतात?
दही, ठेचा, लोणचं किंवा बटाट्याची भाजी यांच्यासोबत धपाटे चविष्ट लागतात.
🍽️ सर्व्हिंग आयडिया: धपाटे (Serving Ideas for Dhapate)
धपाटे ही पारंपरिक महाराष्ट्रीयन रेसिपी विविध प्रकारे सर्व्ह करता येते. गरमागरम धपाटे बटाट्याची भाजी, ताजे लोणचं आणि थंड दही यांच्यासोबत दिल्यास संपूर्ण आणि समाधानकारक जेवण तयार होते.
सणासुदीला किंवा नवरात्रीच्या जेवणात धपाटे हे एक चवदार व पारंपरिक नैवेद्य म्हणूनही देता येतात. हे धपाटे पोषक, पचायला हलके आणि घरातील सर्व सदस्यांसाठी योग्य असतात.
अतिरिक्त चवीसाठी धपाट्यांसोबत हिरवी चटणी, ठेचा किंवा हलके गोड लोणचं थोड्या प्रमाणात सर्व्ह करू शकता. ताजे तयार केलेले धपाटे गरम गरम सर्व्ह केल्यास त्यांची कुरकुरीत बाहेरची आणि मऊ आतली चव अधिक उठून दिसते.
👉 FoodyBunny Tip: सर्व्ह करताना धपाट्यांवर थोडे तूप पसरवून तव्यावर हलके गरम केल्यास स्वाद आणि सुगंध दोन्ही वाढतात.
💡 टिप्स / Pro Tips: Dhapate
- पीठ खूप घट्ट असल्यास थोडेसे पाणी घालून मळा. खूप सैल पीठ केल्यास धपाटे भाजताना तुटण्याची शक्यता असते.
- धपाटे भाजताना नेहमी मध्यम आच ठेवा. जास्त आचेवर भाजल्यास ते बाहेरून जळतात आणि आतून नीट शिजत नाहीत.
- एकावेळी जास्त धपाटे तव्यावर टाकू नका. त्यामुळे प्रत्येक धपाटा समानरित्या सोनेरी रंगाचा होतो.
- भाजलेले धपाटे पूर्ण थंड झाल्यावरच साठवा. पुन्हा गरम करताना हलक्या आचेवर थोडे तेल किंवा तूप लावून गरम केल्यास त्यांचा स्वाद टिकतो.
- धपाटे लाटताना हात हलके ओले ठेवल्यास पीठ चिकटत नाही आणि आकार नीट येतो.
- FoodyBunny Pro Tip: लाटताना धपाट्यावर थोडे तूप किंवा तेल लावल्यास भाजताना बाहेरून हलकी क्रंची टेक्सचर येते आणि चव अधिक खुलते.
📌 तुम्हाला ही रेसिपी आवडली असेल तर ही पाहा:
धपाटे लोणचं किंवा दहीसोबत सर्व्ह करा. जर तुम्हाला मस्त मिठाई हवी असेल तर पुरणपोळी ट्राय करा.
🍳 Affiliate Links (FoodyBunny Recommended):
- तवा / Iron Tawa for Dhapate
- मळणीसाठी पाट-वरवंटा (Rolling Board & Pin)
- मिक्सिंग बाउल सेट (Mixing Bowl Set)
- मसाला डब्बा (Spice Box)
- किचन ऑईल ब्रश (Silicone Oil Brush)
📚 References / Sources
- Mayuri's Jikoni – Dhapate and Zunka
- Tarla Dalal – Indian Dahi Dhapate
- Neha's Cookbook – Dudhi Dhapate Recipe
🌟 निष्कर्ष: धपाटे रेसिपी
FoodyBunny ची पारंपरिक धपाटे रेसिपी ही केवळ चविष्ट नाही, तर घरच्या जेवणात आपुलकी, समाधान आणि पारंपरिक संस्कृतीचा अनुभव देणारी आहे.
नवरात्रीसारख्या सणासुदीच्या दिवसांत किंवा रोजच्या साध्या जेवणात, गरमागरम धपाटे तयार करून कुटुंबासोबत शेअर करा आणि पारंपरिक महाराष्ट्रीयन स्वादाचा आनंद घ्या. प्रत्येक धपाट्यातून घरगुती जेवणाची उब आणि साधेपणा अनुभवायला मिळतो. 🙏
👉 FoodyBunny Tip: ही रेसिपी तुम्हाला आवडली असेल तर ती नक्की ट्राय करा आणि तुमचा अनुभव कमेंटमध्ये शेअर करा. अधिक पारंपरिक रेसिपीजसाठी FoodyBunny ला भेट देत राहा. ✨
🍽 Related Recipes (FoodyBunny)
Share this recipe:
कोणत्याही टिप्पण्या नाहीत:
टिप्पणी पोस्ट करा